wylosuj kolejny
Newsletter
podaj email:

 
buttonarium.eu - Strona Polskich Kolekcjonerów Guzików
8230 guzików 1552 właścicieli 766 sygnatur 684 wytwórców 46 komentarzy
pl

Guzik btrm006604

btrm006604
Dane szczegółowe
Właściciel:wujo
Kraj:Polska
Okres historyczny:Królestwo Polskie (Polska)
Znaleziono:b.d.
Materiał awersu:mosiądz
Materiał rewersu:g.jednorodny
Wykończenie:brak
Sygnowanie:1824 rok
Wytwórca:1824 R, 1825/6 R, 1826 R oraz 1826/7 R (Polska)
Średnica:21.0 mm
Typ uszka:drut
Rant:●---
Profil:( - jednowarstwowy, wypukły

Występujące elementy

  • armata
  • granat

Przeznaczenie

  • wojskowy
Ostatnia aktualizacja: 2017-11-27 23:22
Licznik wyświetleń: 1361
Opis guzika

Polski guzik wojskowy - Królestwo Polskie, Kompania rzemieślnicza artylerii
© buttonarium.eu

Awers przedstawia dwie skrzyżowane lufy armatnie oraz powyżej gorejący granat, całość umieszczono na gładkim tle, na obrzeżu guzika brak wypukłego rantu.

Ciekawostka
Na pierwszy rzut oka, polskie i rosyjskie guziki tego typu, z okresu Królestwa Polskiego, są bardzo do siebie podobne. Jednak po bliższym przyjrzeniu się zauważamy różny kształt luf armatnich. Duża różnorodność rysunków luf armatnich nie pozwala, niestety, na wyciągnięcie jakikolwiek wniosków i wiarygodną i jednoznaczną klasyfikację. Na szczęście polskie i rosyjskie guziki różnią się rysunkiem płomienia gorejącego granatu, na rosyjskich guzikach płomień jest zwart (jak płomień świecy), a na polskich jest rozłożysty, najczęściej trzyczęściowy. Zdarzają się bardzo nieliczne wyjątki, ale są na tyle rzadkie, że przy identyfikacji guzików można posłużyć się kryterium płomienia.

Rewers sygnowany: R 1824 KOMPANIA RZEMIES: ARTYLLER:.

Przeznaczenie i datowanie
Guzik należał do żołnierza (oficera) Kompanii rzemieślniczej artylerii, która stacjonowała w Warszawie.

Skład osobowy Kompanii

  • Dowódca:
    • kpt. Teodor Jaworski (ppłk od 1828 r.);
  • Kapitanowie:
    • Ksawery Trojanowski do roku 1823,
    • Antoni Koch;
  • Porucznicy:
    • Michał Łukasiewicz do roku 1823,
    • Maciej Didier od roku 1823,
    • Anastazy Domagalski od roku 1825;
  • Podporucznicy:
    • Karol Stoltzmanndo roku 1819,
    • Anastazy Domagalski,
    • Antoni Winnicki od roku 1822,
    • Feliks Skrętowski od roku 1824,
    • Antoni Kranz od roku 1825 do roku 1829,
    • Leopold Issayski od roku 1826,
    • Bonawentura Chlebowski od roku 1828.

Stan Kompanii Rzemieślniczej w dniu 1 września 1830 roku

Dowódca: ppłk Jaworski
Stanowisko: Warszawa

Stan rzeczywisty podług kontroli Komenderowanych W lazaretach Urlopowanych Przytomnych pod bronią Brakuje do kompletu
Oficerów wyższych 1 - - - 1 -
Oficerów niższych 6 2 - - 4 1
Podoficerów 33 5 2 - 26 8
Doboszy 1 - - - 1 2
Żołnierzy 132 22 5 - 105 -
Niefrontowych oficerów 1 - - - 1 -
Niefrontowych innych stopni 4 1 - - 3 -
Ogół 178 30 7 - 141 11
Źródło: Gembarzewski Br. - Wojsko polskie : Królestwo Polskie : 1815-1830, Warszawa 1903, strona 130

Źródła
Podobne guziki Podobne guziki na stronie Buttonarium Polska
Podobne guziki Podobne guziki na stronie Исторические пуговицы
Książka Boczkowski W., Jaroszyński-Wolfram M., Gładki K. - GUZIKI Przewodnik dla kolekcjonerów, Warszawa 1999
Książka Gembarzewski Br. - Rodowody pułków polskich i oddziałów równorzędnych od 1717 do 1831, Warszawa 1925
Książka Gembarzewski Br. - Wojsko polskie : Królestwo Polskie : 1815-1830, Warszawa 1903
Książka Krupop D. - GUZIKI MUNDUROWE 1792-1945 tom 1, Łódź 2011
Książka Rocznik woyskowy Królestwa Polskiego na lata 1817-1827 oraz 1829-1930
wiki Wikipedia.pl - Mundur Wojska Polskiego Królestwa Kongresowego
wiki Wikipedia.pl - Polskie guziki wojskowe Królestwa Kongresowego
wiki Wikipedia.pl - Wojsko Polskie Królestwa Kongresowego
link www.ojczyzna-suwalszczyzna.pl - Guziki wojskowe z okresu Księstwa Warszawskiego i Królestwa Polskiego

Wytwórca: 1824 R, 1825/6 R, 1826 R oraz 1826/7 R (Polska)

1824 R, 1825/6 R, 1826 R oraz 1826/7 R (plus skrócona nazwa pododdziału) - nie są to sygnatury jednego wytwórcy, raczej kilku lub nawet kilkunastu wytwórców, którzy z jakiegoś powodu zaczęli na rewersie umieszczać podobne sygnowanie. O tym, że nie są to guziki jednego wytwórcy świadczą m.in.:

  • duża różnorodność krojów pisma użytego do ich sygnowania,
  • duża różnorodność pisowni i ich skrótów, niekiedy tych samych nazw pododdziałów,
  • wiele odmiennych rysunków armat, gorejących granatów oraz płomieni przy tych granatach.

Dowodem na to, że jednym z wytwórców, którzy stosowali tego typu sygnatury na swoich guzikach jest guzik btrm000032, na którym oprócz sygnatury "R 1824 / K. 4. L. A. P." (Kompania 4 Lekkiej Artylerii Pieszej) występuje też nazwisko "MÜNCHHEIMER". Kolejne dwa guziki (btrm003814, btrm004673) oprócz sygnatury "R 1824 / KOMP. 3 LEK. ARTYL. PIE:" (Kompania 3 Lekkiej Artylerii Pieszej) posiadają dodatkowo inicjał "M" i wygląda to tak "R 1824 / KOMP. 3 LEK. M ARTYL. PIE:" - litera ta może być skrótem właśnie od nazwiska MÜNCHHEIMER. Niestety może to równie dobrze być litera "W", czyli "WARSZAWA" i za tym że jest to raczej litera "W", a nie "M" przemawia grubość poszczególnych kresek składających się na tą literę.

Ciekawostka
Określenia: lekka odnoszące do pododdziału (półbateria, bateria, półkompania, kompania), lekka odnoszące się do rodzaju broni (artyleria) oraz lekkokonna, lekko-konna oznaczają dokładnie to samo, czyli pododdział artylerii konnej o lekkim uzbrojeniu. Podobnie jest w przypadku artylerii pieszej. W różnych źródłach wymienione określenia występują wymiennie, ale zawsze przymiotnik lekka należy odnosić do słowa artyleria.

Analizując guziki przedstawione w Buttonarium, można wymienić kilka cech wspólnych dla wszystkich tych sygnatur. Najczęściej w sygnaturze podana została nazwa formacji dla której dany guzik był przeznaczony (wyprodukowany) - jest to ewenement, gdyż w żadnym innym przypadku (w żadnym innym kraju i w żadnym innym okresie historycznym) nie spotyka się na rewersie informacji na temat przeznaczenia danego typu guzika. Z powodu małej ilości miejsca, nazwy formacji zostały podane w postaci skrótów lub wręcz w postaci pierwszych liter nazw pododdziałów. Były to najczęściej pododdziały (półbateria, bateria, półkompania, kompania) Rzemieślnicze (artylerii), Rakietników (konnych, pieszych) lub Artylerii (pozycyjnej, pieszej, konnej). Jak dotąd nie jest znana przyczyna dla której nazwy te zostały umieszczone w sygnowaniu guzików, nie ma to żadnego odzwierciedlenia w dostępnych regulaminach, opracowaniach oraz doniesieniach, czy chociażby ogłoszeniach prasowych.

Drugą wspólną cechą tego typu sygnatur jest podanie roku lub przełomu lat obowiązywania(?), i tak, mamy do czynienia z następującymi wariantami: 1824 (zdecydowana większość), 1825/6, 1826, 1826/7, tylko w kilku przypadkach nie podano roku.

Kolejną cechą wspólną tych sygnatur jest fakt, że skróty nazw formacji wojskowych zostały umieszczone pomiędzy dwoma wypukłymi okręgami, tylko w dwóch przypadkach na ponad pięćdziesiąt guzików znajdujących się w Buttonarium, brak jest tych okręgów.

Ponadto, prawie wszystkie guziki z tego typu sygnaturami, to guziki z armaturą, czyli z dwoma skrzyżowanymi lufami armatnimi oraz z gorejącym granatem powyżej, na awersie. Jak dotąd w Buttonarium występuje tylko pięć wyjątków:

Uwaga
Guzik btrm000800 o sygnaturze: I. B. S. E. 1824 R. może być jedynym, który nie pasuje do opisywanych tutaj guzików.

W Buttonarium, jak dotychczas, występują guziki następujących pododdziałów:

*) Sygnowanie guzików wskazuje, że guziki należały do żołnierza (oficera) 2 Baterii pozycyjnej artylerii pieszej, ale mamy tutaj zapewne do czynienia z jakąś pomyłką, gdyż w latach 1815-1831 baterie występowały w artylerii konnej, a w artylerii pieszej występowały kompanie. Zapewne chodzi tutaj o 2 Kompanię pozycyjną lekkiej artylerii pieszej, która została utworzona w 1815 roku.

Źródła
wikizrodla WikiŹródła.pl - Encyklopedia staropolska/Rakietnicy

Przy opracowaniu opisu wykorzystano informacje od użytkowników oraz wnioski z analizy guzików w Buttonarium.
Jeśli chciałbyś coś dodać do tego opisu, to napisz poniżej komentarz. Nie zapomnij podać źródeł tych informacji.

Ostatnia aktualizacja: 2017-11-28 12:05
Komentarze użytkowników (0)
Brak komentarzy. Bądź pierwszy - dodaj swój komentarz.
Dodaj swój komentarz


pozostało znaków:   napisałeś znaków: