wylosuj kolejny
Newsletter
podaj email:

 
buttonarium.eu - Strona Polskich Kolekcjonerów Guzików
8230 guzików 1552 właścicieli 766 sygnatur 684 wytwórców 154 komentarzy
pl

Guzik btrm003803

btrm003803
Dane szczegółowe
Właściciel:wujo
Kraj:Polska
Okres historyczny:II Rzeczpospolita (Polska)
Znaleziono:b.d.
Materiał awersu:cynk
Materiał rewersu:cynk
Wykończenie:brak
Sygnowanie:WYRÓB POLSKI
Wytwórca:! Napisy reklamowe
Średnica:22.0 mm
Typ uszka:drut
Rant:●-||
Profil:(| - dwuwarstwowy, wypukło-płaski

Występujące elementy

  • korona [zamknięta]
  • orzeł

Przeznaczenie

  • wojskowy
Ostatnia aktualizacja: 2017-11-09 22:23
Licznik wyświetleń: 1928
Opis guzika

Polski guzik wojskowy (wzór 1919)
© buttonarium.eu

Awers przedstawia orła w koronie zamkniętej z krzyżykiem na samej górze, z głową zwróconą w swoją prawą stronę oraz ze skrzydłami skierowanymi ku górze. Na skrzydłach orła nie występują ani tzw. przepaska, ani rozety z piór przypominające pięcioramienne gwiazdy. Na obrzeżu guzika znajdują się przeważnie dwa lub trzy schodkowe okręgi.

Rewers sygnowany: * WYRÓB * POLSKI.

Przeznaczenie i datowanie
Guzik ten jest określany mianem wzór 1919, wprowadzono go Przepisem Ubioru Polowego Wojsk Polskich, który został zatwierdzony Dekretem Wodza Naczelnego z dnia z 1 listopada 1919 roku. Guziki te były przeznaczone dla oficerów, urzędników wojskowych, podoficerów i szeregowych wszelkich rodzajów broni oprócz Marynarki Wojennej. Wspomniany wyżej Przepis, w części opisowej, mówi o guzikach metalowych z orzełkiem państwowym.
Guziki tego wzoru były płaskie, puste w środku, przeważnie wykonane z dwóch cienkich cynkowych blaszek, zdarzały się rewersy wykonane z blaszki stalowej i najczęściej nie posiadały sygnatur wytwórcy. Uszka wykonywano w nich z cienkiego stalowego drutu i były częściowo ruchome. Małe guziki zamiast uszka miały niekiedy dwie ostro zakończone blaszki, guziki te były przeznaczone do mocowania paska przy czapce. Rysunek orła powinien być zgodny z rysunkiem zamieszczonym w ww. Przepisie, ale spotyka się bardzo wiele jego odmian, niekiedy znacznie różniących się od siebie. Spotykane są guziki na których orzeł umieszczony jest w dwóch lub trzech, schodkowo okładających się, okręgach. Znane są guziki w trzech głównych rozmiarach: ~15 mm (najczęściej czapkowe), ~22 mm oraz ~23,5 mm (najprawdopodobniej płaszczowe).
Kolejny wzór guzika wprowadzono w 1927 roku i jest on określany mianem wzór 1927.

Źródła
Podobne guziki Podobne guziki na stronie Buttonarium Polska
Książka Almanach oficerski na rok 1923/24, Warszawa 1923 - patrz: strona 216 (218) - Przepis ubioru polowego W.P.
Książka Boczkowski W., Jaroszyński-Wolfram M., Gładki K. - GUZIKI Przewodnik dla kolekcjonerów, Warszawa 1999
Książka POLSKIE GUZIKI WOJSKOWE w XX wieku, Elbląg 1988
Książka Um-1. Przepis ubioru polowego Wojsk Polskich r. 1919, Główna Księgarnia Wojskowa, Warszawa 1920
wiki 
Wikipedia.pl - Mundur bojowy wz. 1919
wiki Wikipedia.pl - Mundur codzienny wz. 1919
wiki Wikipedia.pl - Mundur garnizonowy wz. 1919
wiki Wikipedia.pl - Mundur salonowy wz. 1919
wiki Wikipedia.pl - Mundur służbowy wz. 1919
wiki Wikipedia.pl - Mundur Wojska Polskiego II RP
wiki Wikipedia.pl - Polski mundur wojskowy
wiki Wikipedia.pl - Polski orzeł wojskowy
wiki Wikipedia.pl - Wojsko Polskie (II RP)

Wytwórca: ! Napisy reklamowe

Wiele guzików posiada na rewersie różnego rodzaju napisy reklamowe, są to napisy informujące głównie o wysokiej jakości samego guzika lub np. wykonanego złocenia. Napisy te występują samodzielnie lub jako dopełnienie sygnatur wytwórcy. W przypadku, gdy oprócz napisów reklamowych na rewersie guzika nie umieszczono żadnych innych sygnatur, mówiących o tym, kto jest wytwórcą danego guzika, to niemożliwym jest wskazanie konkretnego producenta. Można przypuszczać, że część guzików posiadających te same napisy reklamowe została wyprodukowana przez różnych wytwórców.

Wszystkie guziki posiadające tylko i wyłącznie napisy reklamowe zostały w Buttonarium zebrane w jednym miejscu i przyjęto dla nich jednego "wytwórcę" o nazwie "! Napisy reklamowe", poszczególne rodzaje napisów reklamowych zostały zebrane, jako różne sygnowania. W nielicznych przypadkach wystąpiły problemy z jednoznacznym przyporządkowaniem danego guzika do konkretnej sygnatury, głównie w sytuacji dużego nagromadzenia różnych wyrazów reklamowych.

Poniżej zostały zaprezentowane, w kolejności alfabetycznej, najczęściej spotykane wyrazy wraz z dodatkowymi informacjami na ich temat, a także z linkami do grupy guzików na rewersach, których one występują.

Wyrazy reklamowe

ALPACCA - napis reklamowy oznaczający srebrzystobiały stop miedzi imitujący prawdziwe srebro (Cu, ok. 40-70%), niklu (Ni, ok. 10-20%), Manganu (Mn, ok. 0-0,5%) oraz cynku (Zn, ok. 5-40%), występuje w połączeniu z wyrazami: (N/S) JEDNOSTAJNY, (N/S) MASYWNY i/lub z oznaczeniem wytwórcy, i/lub z nazwą WARSZAWA. W przeszłości używano różnych nazw na określenie alpaki: alfenid, arfenil, argentan, biały metal, chińskie srebro, melchior, metal Christofle'a, neusilber, nowe srebro, pakfong, srebro Schefildskiego oraz inne. W Presji nowe srebro nosi nazwę Warszawa, w nawiązaniu do stolicy Polski, gdzie jakoby miano wynaleźć ten stop[1]. Stop ten w przeszłości był wykorzystywany do wyrobu ozdób, sztućców oraz sprzętu medycznego.

BEST - człon napisu reklamowego w języku angielskim, który oznacza najlepszy, -a, -e (wyrób, jakość, wykonanie), występuje w połączeniu z wyrazami: GILT, MAKE, PLATED, QUALITAIT, QUALITY, RICH, VERY oraz WARRANTED.

BESTE - napis reklamowy w języku niemieckim lub jego człon, który oznacza najlepszy, -a, -e (wyrób, jakość, wykonanie), zdarza się, że występuje pojedynczo, ale najczęściej występuje w połączeniu z wyrazami: QUALITAET oraz QUALITÄT.

DOUBLE - człon napisu reklamowego w języku angielskim, który oznacza podwójnie (złocony), najczęściej występuje w połączeniu z wyrazem: GILT. W przypadku zastosowania grubszej (podwójnej, potrójnej) warstwy pozłoty stosowno napisy np. typu: DOUBLE GILT, TREBLE GILT.

EXTRA - napis reklamowy (występuje w wielu językach) lub jego człon, który oznacza wyjątkowo (dobrze np. złocony, mocny, solidny), zdarza się, że występuje pojedynczo, ale najczęściej występuje w połączeniu z wyrazami: EXTRA, GILT, GUARANTED, ORANGE, RICH, SOLIDE, STRONG, SUPERB, SUPERIOR, TREBLE, WARRANTED, QUALITAET oraz QUALITY. Sam napis EXTRA (wraz z motywami roślinnymi z kwiatów i liści) był stosowany na węgierskich guzikach wojskowych z lat 1920-1944. Napis EXTRA FEIN, oznaczający wyjątkowo piękny (wyrób wysokiej jakości), był i jest stosowany przez długi czas (co najmniej od połowy XIX wieku do czasów obecnych) oraz przez wielu różnych wytwórców guzików z Prus, Cesarstwa Niemieckiego i Niemiec. Napis występował często w połączeniu z sygnaturami konkretnego wytwórcy, jako uzupełnienie potwierdzające wysoką jakość guzika.

FASHIONABLE - napis reklamowy w języku angielskim, który oznacza modny / elegancki / wykwintny.

FEIN - człon napisu reklamowego w języku niemieckim, który oznacza dokładny / piękny / wspaniały, występuje w połączeniu z wyrazami: GILT, HOCH, PLAT, oraz PLATET.

FEINE - człon napisu reklamowego w języku niemieckim, który oznacza dobry / piękny, występuje w połączeniu z wyrazami: HOCH (skrót od HOCHFEINE), QUALITAET, QUALITAT oraz QUALITY.

FEINSTE - człon napisu reklamowego w języku niemieckim, który oznacza najlepsza / najwyższa / prawdziwa (jakość), występuje w połączeniu z wyrazami: QUALITY oraz QUALITAET.

FEUER VERGOLDUNG / FUERVERGOLDUNG - napis reklamowy w języku niemieckim, który oznacza złocony w ogniu.

FIN - człon napisu reklamowego w języku francuskim, który oznacza wykończony (dobrze), w połączeniu EXTRA-FIN oznacza najprzedniejszy / wyborny. Występuje w połączeniu z wyrazami: EXTRA oraz SUPER.

FINE - człon napisu reklamowego w języku angielskim, który oznacza precyzyjny, występuje w połączeniu z wyrazem SUPER.

FINI - człon napisu reklamowego w języku francuskim, który oznacza doskonały / perfekcyjny, występuje tylko i wyłącznie z wyrazem PARIS.

GILT - człon napisu reklamowego w języku angielskim, który oznacza złocony, zdarza się, że występuje pojedynczo, ale najczęściej występuje w połączeniu z wyrazami: BEST, DOUBLE, EXTRA, FEIN, GUARANTED, ORANGE, RICH, SUPERB, TREBLE oraz WARRANTED. Samo oznaczenie GILT spotykane jest na brytyjskich guzikach mosiężnych wykonanych w pierwszej połowie XIX wieku. Guziki te pojawiły się wraz z powstaniem nowej maszyny do produkcji tego typu guzików i szybko stały się bardzo modne. Wiele tak oznaczonych guzików było wykonanych z mosiądzu i miało powłokę z prawdziwego złota, ale często była ona bardzo cienka i zwykle szybko się wycierała, co było spowodowane polerowaniem guzików. Z czasem zaczęto stosować grubsze warstwy pozłoty, o czym informowały stosowne napisy np. typu: DOUBLE GILT, TREBLE GILT.

HOCH - człon napisu reklamowego w języku niemieckim, który oznacza wysoko (dokładny, piękny, wspaniały) występuje w połączeniu z wyrazami: FEIN / FEINE i/lub QUALITAT / QUALITÄT.

HOCHFEINE - człon napisu reklamowego w języku niemieckim, który oznacza wysoce dobry / wysoce piękny występuje w połączeniu z wyrazem QUALITAT / QUALITÄT.

JEDNOSTAJNY - napis reklamowy, który oznacza, że awers i rewers guzika zostały wykonane z tego samego materiału i nie został pokryty żadną warstwą innego metalu, występuje w połączeniu z wyrazem WARSZAWA.

MADE - człon napisu reklamowego w języku angielskim, który oznacza wykonany -o występuje w połączeniu z wyrazami: IN ENGLAND lub IN FRANCE oraz PATENT, w jednym przypadku na guziku występuje napis: SUPERIOR QUALITY.

MAKE - człon napisu reklamowego w języku angielskim, który oznacza wykonanie -o występuje w połączeniu z wyrazem BEST lub z nazwą wytwórcy.

MASYWNY - napis reklamowy, który oznacza wysoka wytrzymałość (solidność konstrukcji guzika), niekiedy występuje samodzielnie, ale bywa, że jest jako uzupełnienie innych napisów reklamowych i/lub sygnatur, np.: N/S.

NEUSILBER - napis reklamowy w języku niemieckim, który oznacza nowe srebro, czyli alpakę (patrz: ALPACCA), występuje z gałązkami oraz gwiazdkami i/lub sygnaturą wytwórcy.

ORANGE - człon napisu reklamowego w języku angielskim, który oznacza robiony na pomarańczowo, występuje z wyrazami: COLOR, GILT, RICH, STAND, STANDARD, SUPERB oraz TREBLE.

PATENT - napis reklamowy w języku angielskim, który oznacza, że wzór guzika został opatentowany, występuje z wyrazami: MADE IN FRANCE.

PATENT. - człon napisu reklamowego ZGŁ. W URZĘD. PATENT., co oznacza, że wzór guzika został zgłoszony w Urzędzie Patentowym.

PERFECTION - napis reklamowy w języku angielskim, który oznacza doskonały, idealny, perfekcyjny, występuje z wyrazem PARIS.

PERFECTIONNE - napis reklamowy w języku francuskim, który oznacza udoskonalony, ulepszony, zaawansowany, występuje z wyrazami: FRANCE i/lub PARIS.

PLAT - człon napisu reklamowego, zapewne skrót od słowa PLATT w języku niemieckim, który oznacza spłaszczony, w domyśle złocony, występuje z wyrazem FEIN.

PLATED - napis reklamowy lub jego człon w języku angielskim, który oznacza powlekany, a w domyśle złocony, rzadko występuje samodzielnie, najczęściej jest dopełnieniem sygnatur wytwórców i/lub występuje w połączeniu z wyrazami: DOUBLE, FEIN, FINE, GILT, SUPER oraz TREBLE.

POLSKI - człon napisu reklamowego WYRÓB POLSKI lub SZYK POLSKI.

PRIMA - człon napisu reklamowego w języku niemieckim, który oznacza najlepszy -a -e (gatunek, jakość, wykonanie), najczęściej jest dopełnieniem sygnatur wytwórców i/lub występuje w połączeniu z wyrazami: N/S MASYWNY oraz QUALITAET.

QUALITAET - człon napisu reklamowego w języku niemieckim, który oznacza jakość, występuje w połączeniu z wyrazami: BESTE, EXTRA FEINE, FEINE, FEINSTE oraz PRIMA.

QUALITAT / QUALITÄT - napis reklamowy lub jego człon w języku niemieckim, który oznacza jakość i rzadko występuje samodzielnie, najczęściej występuje w połączeniu z wyrazami: BESTE, FEINE, HOCHFEINE oraz IA.

QUALITE - człon napisu reklamowego w języku francuskim, który oznacza jakość, występuje w połączeniu z wyrazem SUPERIEUR.

QUALITY - człon napisu reklamowego w języku angielskim, który oznacza jakość, występuje w połaczeniu z wyrazami: BEST, EXTRA, FEIN, FEINE, FEINSTE, FINE, HOCHFEINE, MADE, RICH, SPECIAL, SUPERB, SUPERFINE, SUPERIEUR, SUPERIOR, TREBLE, VERY BEST oraz WARRANTED.

RICH - człon napisu reklamowego w języku angielskim lub jego człon, który oznacza bogaty -a -e (guzik, jakość, wykonanie), najczęściej występuje z wyrazem EXTRA, znany jest guzik z wyrazami: GILD, EXTRA, ORANGE, STAND, SUPERB oraz TREBLE.

SOLIDE - człon napisu reklamowego w języku francuskim, który oznacza solidny, lity, występuje w połączeniu z wyrazem EXTRA.

SOLIDITE - człon napisu reklamowego w języku francuskim, który oznacza odporny, trwały, wytrzymały, występuje w połączeniu z wyrazem PARIS oraz z herbem.

SPECIAL - człon napisu reklamowego w języku angielskim, który oznacza specjalna, wyjątkowa (jakość), występuje w połączeniu z wyrazem QUALITY.

STRONG - człon napisu reklamowego w języku angielskim, który oznacza mocny, trwały, wytrzymały, występuje w połączeniu z wyrazami: EXTRA STRONG LONDON.

SUPER - człon napisu reklamowego w języku angielskim, który oznacza wyjątkowo (dokładny, precyzyjny), występuje w połączeniu z wyrazem FINE.

SUPERB - człon napisu reklamowego w języku angielskim, który oznacza przepiękny, wspaniały, znakomity, najczęściej występuje w połączeniu z wyrazami: EXTRA, GILT, ORANGE, QUALITY oraz RICH.

SUPERIEUR - napis reklamowy lub jego człon w języku francuskim, który oznacza wspanialszy, znakomitszy występuje w połączeniu z wyrazami: QUALITE oraz QUALITY, ale pojawia się również samodzielnie.

SUPERIOR - człon napisu reklamowego w języku angielskim, który oznacza lepsza (jakość) występuje w połączeniu z wyrazem QUALITY, w jednym przypadku występuje na guziku napis: MADE IN ENGLAND.

SZYK - człon napisu reklamowego SZYK POLSKI, który pochodzi od słowa szykowny (produkt) występuje w połączeniu z sygnaturą: BR. R. lub z gwiazdkami.

TREBLE - człon napisu reklamowego w języku niemieckim, który oznacza potrójnie (złocony), zdarza się, że występuje pojedynczo, ale najczęściej występuje w połączeniu z wyrazami: EXTRA, GILT, GUARANTED, ORANGE, RICH, STAND oraz WARRANTED.

URZĘD - człon napisu reklamowego ZGŁ. W URZĘD. PATENT., co oznacza, że wzór guzika został zgłoszony w Urzędzie Patentowym.

VERY - człon napisu reklamowego w języku angielskim VERY BEST, który oznacza bardzo (dobry), w jednym przypadku na guziku występuje napis: RICH QUALITY.

WARRANTED - człon napisu reklamowego w języku angielskim, który oznacza gwarantowany, -a, -e (wyrób odpowiedniej jakości, jakość, dobre wykonanie), zdarza się, że występuje pojedynczo, ale najczęściej występuje w połączeniu z wyrazami: BEST QUALITY, GILT, RICH PLATED oraz TREBLE PLATED.

WYRÓB - człon napisu reklamowego WYRÓB POLSKI.

ZGŁ - człon napisu reklamowego ZGŁ. W URZĘD. PATENT., co oznacza, że wzór guzika został zgłoszony w Urzędzie Patentowym.

Źródła
wiki[1]Wikipedia.pl - Nowe srebro
Książka   Boczkowski W., Jaroszyński-Wolfram M., Gładki K. - GUZIKI Przewodnik dla kolekcjonerów, Warszawa 1999
Książka   Luscomb S.C. - The Collector's Encyclopedia of Buttons, New York, USA 1967
Książka   Polskie guziki wojskowe w XX wieku - Katalog z wystawy, Elbląg 1988

Przy opracowaniu opisu wykorzystano informacje od użytkowników oraz wnioski z analizy guzików w Buttonarium.
Jeśli chciałbyś coś dodać do tego opisu, to napisz poniżej komentarz. Nie zapomnij podać źródeł tych informacji.

Ostatnia aktualizacja: 2017-12-06 15:07
Komentarze użytkowników (0)
Brak komentarzy. Bądź pierwszy - dodaj swój komentarz.
Dodaj swój komentarz


pozostało znaków:   napisałeś znaków: